Archiwa kategorii: głos admina

Niezwyciężeni 1918 – 2018. Pokolenie Niepodległej

Powstał film o Józefie Modzelewskim z Zabiela, żołnierzu odznaczonym Medalem Niepodległości. To odpowiedź na konkurs pt. „ Niezwyciężeni 1918 – 2018. Pokolenie Niepodległej”, którego celem jest zainteresowanie młodych ludzi najnowszą historią Polski przez zachęcanie do poszukiwań w swoich miejscowościach osób odznaczonych Krzyżem bądź Medalem Niepodległości – zasłużonych w walce o niepodległość oraz odkrywanie ich historii. Film zrealizowali Maciej Bagiński, uczeń klasy VI SP nr 1 w Kolnie oraz prawnuk Józefa Modzelewskiego pan Kamil Jarzyło. Organizatorem konkursu jest Instytut Pamięci Narodowej, a partnerami Ministerstwo Edukacji Narodowej i Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej, a patronat objął l Prezydent RP. Pan Józef Modzelewski urodził się 14 kwietnia 1896 r. Pochodził z rodziny włościańskiej. W listopadzie 1918 roku Brał udział w rozbrajaniu Niemców m.in. na terenie Kolna i Zabiela. Należał do Polskiej Organizacji Wojskowej. Walczył w wojnie polsko – bolszewickiej. Do końca życia mieszkał w Zabielu. Zmarł 12 marca 1969 roku. Pochowany został na cmentarzu komunalnym w Kolnie. O odznaczonym Medalem Niepodległości mieszkańcu Zabiela opowiada w filmie jego wnuk pan Marian Modzelewski.

Twierdza Łomża

Twierdza Łomża – carska twierdza, budowana od 1897 do 1909 roku jako ochrona terenów graniczących z Prusami Wschodnimi, a zwłaszcza strzegąca przeprawy przez Narew i Łomży – ówcześnie stolicy guberni, przez którą przebiegały ważne szlaki komunikacyjne.
Pięć fortów twierdzy zaczęto budować w 1887 roku, w formie twierdzy okrężnej. Były to pierwotnie ziemne reduty: dwie (nr IV i V) na lewym brzegu Narwi, koło Łomży, a trzy (nr I, II i III) na prawym brzegu, wokół miejscowości Piątnica. Głównym budowniczym był generał Aleksiej Szoszin.
Następnie 3 forty w Piątnicy rozbudowano, korzystając z wzoru gen. Wieliczko z roku 1897. Dodano między innymi elementy betonowe, w tym koszary szyjowe, schrony pogotowia bojowego, kaponiery, podziemną komunikację poprowadzono w poternach. Oznaczono je numerami 1 (wschodni), 2 (środkowy) i 3 (zachodni), a następnie przemianowano, zgodnie z rosyjskim alfabetem, na A, B, W. W odróżnieniu od klasycznych twierdz fortowych, obiekty w Piątnicy połączono w ciągły pas obrony, z wałami, fosami, osłoniętą drogą do szybkiego przerzutu wojsk i zaopatrzenia, a także ze schronami biernymi i bojowymi. Forty te tworzyły razem obwarowanie ciągłe w odległości 1,5 km od przeprawy. Prawy kraniec opierał się o moczary i bagna nadrzeczne, lewy zaś o samą rzekę.
Ponadto planowano budowę pięciu nowych fortów, wysuniętych na przedpole Twierdzy – „Kalinowo”, „Rządkowo”, „Czarnocin”, „Jeziorko” i „Budy”. Prawdopodobnie rozbudowa nie wyszła poza fazę planowania.
W roku 1909 twierdza została skasowana.

Forty_Piątnica
Latem 1939 roku prawobrzeżne forty przygotowano do odparcia spodziewanego ataku wojsk niemieckich – wykopano rowy strzeleckie, ustawiono przeszkody przeciwpiechotne oraz wybudowano niewielkich 12 żelbetowych schronów bojowych.
Umocnienia twierdzy były aktywnie wykorzystywane podczas walk dwa razy:

  1. Podczas walk obronnych w 1920 roku przeciwko idącym na Warszawę wojskom sowieckim. Twierdza skutecznie broniła przejścia od 28 lipca do 1 sierpnia 1920 roku i mogła się bronić nadal, jednak przegrana oddziałów ochotniczych pod Miastkowem i Nowogrodem zagroziła okrążeniem Łomży. Broniący opuścili umocnienia 2 sierpnia 1920 roku i wycofali się w kierunku Różana. Kilkudniowe powstrzymywanie wojsk sowieckich w tym rejonie pozwoliło wojskom polskim przygotować się do kontruderzenia pod Radzyminem.
  2. Podczas kampanii wrześniowej umocnienia broniły Łomży przed atakującymi od strony Prus Wschodnich oddziałami niemieckimi. Obrona trwała od 7 do 10 września 1939. Zakończyła się wycofaniem oddziałów po kontrowersyjnym rozkazie dowódcy 18 Dywizji Piechoty, który zarządził odwrót.

Do chwili obecnej zachowały się Forty w Piątnicy i fort nr IV przy drodze na Ostrołękę. W forcie nr III znajduje się muzeum forteczne i strzelnica sportowa. Fortem opiekuje się stowarzyszenie.
Tekst pobrano z: pl.wikipedia.org

Zdjęci współczesne i film wykonano 2016-2017 r. Zdjęcia historyczne  znalezione w sieci.

Niemiecka sieć kolejowa w 1941

6 Mapa kolei 1940Kolej wąskotorowa w latach II Wojny Światowej z Turośli do Dłutowa to prawda, ale czy kolejka z Kolna była wybudowana do Rudy koło Grajewa lub z Kolna do Łomży? W okolicach wsi Surały w gminie Grabowo i Obrytki gmina Szczuczyn istnieją pozostałości po nasypie kolei wąskotorowej. Czy to były tylko niczym nie połączone kolejki techniczne do przewozu materiałów na budowę schronów Linii Mołotowa tak jak to miało miejsce w okolicach wsi Stary Gromadzyn? Ludzka pamięć jest zawodna, słyszałem wiele historii na temat kolejki wąskotorowej w czasach wojny, ludzie nie podróżowali, nie zbliżali się do obiektów budowanych przez armię czarowną ale potwierdzają fakt istnieją takiej kolejki. Pozostaje mieć nadzieję że w archiwach są jakie dokumenty, które powolną dokładnie potwierdzić lub zaprzeczyć istnienie takiej trasy kolejowe.
Zdjęcie z książki Koleje Wąskotorowe na Kurpiach – Andrzej Tajchert

mapa zaznaczone pozostałosci po nasypach kolejki Surały Obrytki

Mapa z zaznaczonymi pozostałościami po nasypach kolejki okolice wsi Surały i Obrytki